چرا بشر هنوز در جست وجوی حیات فرازمینی هوشمند است؟

بشر سالها است در جستوجوی حیات فرازمینی هوشمند ناکام مانده است؛ ازاینرو، شاید زمان آن رسیده که از جستوجو دست بردارد و به دنبال اشکال ساده تری از حیات برود.انسانها آسمان را برای کشف عالئم تمدنهای پیشرفته رصد کرده اند؛ اما تاکنون هیچ چیزی نیافتهاند، مطلقا هیچ چیز. شاید تمرکز بر حیات هوشمند اشتباه باشد و باید به دنبال هر شکلی از حیات جستوجو را ادامه داد. قطعا حیات میکروبی به اندازه ی داستانهای فرازمینیهای هوشمند هیجانانگیز نیست؛ ولی عالئم حیات غیرهوشمند بسیار متداولتر هستند و یافتنشان در کهکشان راه شیری آسانتر است.

آیا کسی آن بیرون است؟

حیات شامل حیات هوشمندی است که روی زمین به تکامل رسیده است. بااینحال، ویژگی شاخصی درباره ی زمین وجود ندارد و زمین هم یکی از دنیاهای تصادفی در کهکشان است. درنتیجه، اگر امکان تکامل هوشمند در زمین وجود دارد، باید به قدری متداول باشد که بتوانیم عالئم تمدن های هوشمند را همه جا ببینیم. به این نظریه، »پارادوکس فرمی« میگویند که مؤسسه ی ITES ( جستوجوی حیات فرازمینی( با استفاده از آن فرازمینی ها را جستوجو میکند.در نگاه اول، به نظر واضح میرسد که ما در این جهان پهناور تنها نیستیم؛ درنتیجه اگر بادقت به اطراف نگاه کنیم، باید شواهدی از هوش فرازمینی را بیابیم. شاید فرازمینیها در حال ارسال سیگنال های رادیویی برای ما هستند، شاید هم بدون هدف این سیگنال ها را منتشر میکنند و ما روزی به صورت اتفاقی آنها را دریافت خواهیم کرد، شاید آثاری مصنوعی را از خود در منظومه ی شمسی به جای گذاشته باشند که برای نظارت بر ما طراحی شده اند، شاید هم در پروژههای َرمهندسی مثل محصورکردن ستاره ی خود در اَبانبوهی از پنل های خورشیدی دخالت دارند یا شاید با آلوده کردن ستاره ی خود با فلزهای سنگین اعالم حضور میکنند. پس از نیم قرن جستوجوی هوش فرازمینی، هنوز یافتهای مبنی بر وجود آنها پیدا نشده است؛ نه سیگنال رادیویی و نه اثر مصنوعی و سازه ی َابرمهندسی. امروزه پس از صد سال جستوجوی اختصاصی، تقریبا هیچ مدرکی از حیات هوشمند در کهکشان یا حتی در جهان پیدا نشده است.

اثر حیات

براساس فرضیهی ITES ،کشف حیات هوشمند باید آسانتر از حیات غیرهوشمند باشد؛ زیرا موجودات هوشمند میتوانند حضورشان را اعالم کنند. برای مثال، اگر رادیو را اختراع کرده باشند، میتوانند سطح MF را افزایش دهند و حبابی آشکارشدنی بسازند که از منظومه ی آنها با سرعت نور حرکت میکند. همچنین، اگر بتوانند بخشی از انرژی ستارهی خود را برداشت کنند، میتوانند کل منظومهی خورشیدی خود را جابهجا کنند. اگر به فناوری سفرهای میانستارهای دست یافته باشند، میتوانند مانند علف هرز در کل کهکشان توزیع شوند.بااینهمه، یک جای کار اشتباه است. صرفنظر از اینکه حیات هوشمند طبق تصورات متداول باشد یا به هیچ وجه آشکار نشود، به نظر نمیرسد ITES خیلی زود بتواند ثمره ی تلاش هایش را ببیند. درنتیجه، شاید بهتر است به جای تمرکز بر تمدن های فرازمینی پیشرفته، صرفا روی حیات فرازمینی تمرکز کنیم. این حیات شامل موجودات زنده ی تکسلولی شناور در اقیانوسها یا خزهای موجود در سنگها یا اولین نشانه های موجودات پیچیده است.

قطعا این اَشکال حیات به اندازه ی حیات هوشمند پرسروصدا نیستند؛ اما بدین معنی نیست که نامرئی هستند. درواقع، یکی از شاخصه های اصلی هر نوع حیاتی، توانایی خارج کردن یک سیاره از حالت ّ زمین را در نظر موازنه است. برای مثال، جوبگیرید. با مقدار متعادلی اکسیژن شکل گرفته است. اکسیژن زیادی در سراسر جهان وجود دارد؛ ّار و واکنش دهنده است، اما این عنصر بهشدت فرّ دوام نمیآورد، میتواند وارد فضا بهتنهایی در جوشود و با عناصر دیگر بیامیزد و عناصری مثل کربندیاکسید و سیلیکن دیاکسید را تشکیل دهد.حدود دومیلیارد سال پیش، زمین پر از موجودات زندهی فتوسنتزی تکسلولی بود که بخش زیادی از کربندیاکسید را خوردند و به انفجار اکسیژنی ّ زمین را فراگرفت و بدینترتیب، منجر شدند که جومقدار اکسیژن از حالت موازنه خارج شد. حیات ّی آن را تغییر داد.

وقتی روی زمین ویژگیهای جوسیاره ی فراخورشیدی دوردستی از مقابل ستاره ی میزبانش عبور میکند، نور آن ستاره قبل از رسیدن ّ سیاره میگذرد. به تلسکوپ های زمینی از فیلتر جوّی کمی نور را عناصر و مولکولهای مختلف جوتغییر میدهند که این تغییر را میتوان اندازه گیری کرد.

اولین تماسّ

سیاره های فناوری محدود فعلی امکان بررسی جوغول آسای نزدیک به ستارهی والد را نمیدهد؛ اما ماهواره ی TESS ناسا )نقشهبرداری سیاره ی فراخورشیدی در حال گذار( در حال دسته بندی تعداد از کاندیدهای امیدبخش برای بررسی های آینده است که قرار است با تلسکوپ فضایی جیمز وب انجام شوند. با این بررسی ها، میتوان ّ سیاره های فراخورشیدی را فراوانی اکسیژنی جواندازه گیری کرد.به احتمال زیاد اولین شواهد حیات خارج از زمین میتوانند تأثیر موجودات زنده بر تغییر موازنه ی سیاره را ثابت کنند. حیات غیرهوشمند شاید بهاندازهی حیات هوشمند رایج نباشد. اگرچه هنوز هیچ ایدهای درباره ی متداول بودن هرکدام وجود ندارد، موجودات ساده میتوانند خود را نشان دهند. شاید کشف موجودات تکسلولی به اندازهی جنگهای حماسی فضایی با موجودات فرازمینی جذاب و هیجان انگیز نباشد؛ اما یافتن هرگونه حیات فرازمینی میتواند داده های زیادی را دراختیار دانشمندان قرار دهد.